YaÅŸam Kalitesi Nedir?
Kas 11, 2009 Genel, Genel sağlık
YaÅŸam koÅŸulları düzeldikçe kusursuza ulaÅŸma ve mükemmeli yakalama arzusu, insanoÄŸlunun var oluÅŸu kadar eskidir. Kalite kavramı eski çaÄŸlardan günümüze kadar sürekli zihinleri kurcalayan ve geliÅŸme gösteren bir kavramdır. Günlük yaÅŸantımız içinde politik ve ekonomik söylemlerde, gazetelerde, televizyonlarda sıklıkla karşılaşılan yaÅŸam kalitesi kavramı; ekonomik krizler, çevre kirliliÄŸi, kentsel yaÅŸamın problemleri olan yığılma, kirlenme, kalabalık v.b. ile saÄŸlık sorunlarından eÄŸitime, suç oranlarından trafiÄŸe yaÅŸamın pek çok alanındaki konularla iliÅŸkilidir. Ãœlkelerin geliÅŸmiÅŸlikleri 21. yüzyılda askeri ve ekonomik güç ile deÄŸil “YaÅŸam kalitesi” ile belirlenmektedir.
Günümüzde saÄŸlık, bireyin çevresi ile bir bütün olarak, mevcut sorunları ile baÅŸ edebilir sınırlılıkları içinde en üst düzeyde saÄŸlıklı olması, üretkenliÄŸi ve yaÅŸam kalitesi ile ele alınmaktadır. Genel olarak yaÅŸam kalitesi, “iyilik hali”nin bir derecesi olarak tanımlanır. SaÄŸlığa baÄŸlı yaÅŸam kalitesi ise kiÅŸinin saÄŸlık durumunu göstermekten daha geniÅŸ persfektifi iÅŸaret eder. SaÄŸlığa baÄŸlı yaÅŸam kalitesinin “bir hastalık veya tedavi ile bağıntılı olan fiziksel, duygusal, ve sosyal öğeleri kapsayan çok boyutlu bir kavram” olduÄŸu kabul edilmektedir.
Dünya Sağlık Örgütü geniş anlamıyla yaşam kalitesini; “Her insanın yaşamında maddesel, fiziksel, sosyal, duygusal, ruhsal sağlığını içeren, yani insanın yaşam gerçekliğinin etrafında dönen bir anlamı ifade etmektedir. Literatürde yaşam kalitesi ölçümleri, sağlık araştırmaları, yaşam kalitesi kavramının global olarak ifadesi ve toplam insan deneyimi etrafında dönmektedir. Oysaki uygulamalarda yaşam kalitesi ölçümlerinin genellikle patolojik etkilerinin ölçülmesi ve bireylerin sağlıkla ilgili davranış ve psikolojik durumlarıyla ilgili tedaviler üzerine kurgulandığı görülmektedir’’ şeklinde tanımlar.
Yaşam kalitesi, çok yönlü bir kavram olması, sürekli gelişim ve değişim göstermesi, kişiden kişiye değişebilmesi, bireyin yaşamda nelerden zevk aldığını ne olmak ve nasıl yaşamak istediğini ifade etmesi, sosyal, psikolojik, ekonomik ve kültürel faktörlerden etkilenmesi nedeniyle tanımlanması zor bir kavramdır. Son yıllarda kabul gören yaşam kalitesi tanımı ise; hastanın var olan fonksiyon düzeyine karşın, ne algıladığının değerlendirilmesi ve bunlardan aldığı doyum şeklindedir. Bu alanda bir çok uzman, yaşam kalitesini çok boyutlu bir yapı olarak algılamıştır.
Yaşam Kalitesinin Boyutları ;
Yaşam kalitesinin objektif göstergeleri, fiziksel iyilik hali, fiziksel aktiviteleri yapmada güçlük, fonksiyonel yetersizlik, çalışma durumu, hastalık semptomları ve sağlık durumu ile ilgili konuları kapsar.
1.Psikolojik esenlik : Doyum alma, Yararlılık, Beden imajı
2.Fiziksel esenlik ( Günlük yaşam aktivitelerinde yeterlilik) : Yeme içme, İştah, Seks, Uyku, Yorgunluk, Sağlık-hastalık algısı
3.Sosyal ve bireysel esenlik :Sosyal etkinlikler,
Ekonomik ve maddi esenlik : Geleceğe ilişkin güven, Sigorta, Barınma, İş güvencesi v. b.
Bu alanlarda değerlendirmeler yapılarak toplam yaşam kalitesi değerlendirilir.
İlgili Yazılar:
Yorum Yaz