Sigara Bırakma Üzerinde Etkili Faktörler:

cigarette
Kişiler sigarayı kendi kendilerine bırakabilirler, ancak bırakma denemeleri oldukça güçtür. Birçok sigara içicisi başarana kadar birçok denemelere gerek duyar. Sigara bırakma üzerine etkili olduğu düşünülen yaş, cinsiyet, sosyoekonomik durum, meslek, eğitim, ev koşulları, var olan pulmoner ve kardiyovasküler sistem hastalıkları, günlük içilen sigara sayısı ve nikotin bağımlılıklarının etkisinin değerlendirildiği pek çok çalışma yayınlanmıştır. Bu çalışmalarda sigara bırakmada yaş, cinsiyet, sosyoekonomik durum ve nikotin bağımlılığı iyi tanımlanmış belirleyiciler olarak vurgulanmıştır.

Nikotinin biyolojik özellikleri bırakmayı zorlaştırabilir. Sigarayı bırakanların %70’i ilk ayda tekrar kullanmaya başlarlar. Sigara ile ilişkili uyarılmanın özellikle sosyal ve stresli ortamlardaki nükslere katkısı olduğu saptanmıştır. Aile ve arkadaşların sigara içimi, sigarayı bırakmayı zorlaştıran faktörlerdir. Sigara bırakma polikliniği olmaksızın bırakma olasılığı %3-5 iken poliklinik yardımı ile bu oran %40’lara kadar yükselmektedir. Bir polikliniğe başvuran hastalar arasında sigarayı bırakmış olanlarda sigarayı bırakma üzerinde etkili faktörler incelenmiş; sigara bırakma üzerinde etkili faktörler, Aile hekimliği poliklinik hastaları üzerinde bir cinsiyet, yaş, tahsil durumları, çekirdek ailesinde sigara içen olup olmaması, sigaraya maruz kalma süreleri ve bırakma girişim sayıları bakımından irdelenmiştir. Sigarayı bırakmada etkili faktörler olarak nedensiz, bir sağlık sorunu nedeniyle veya hekim tavsiyesiyle, görsel ve yazılı medyanın ve sigara karşıtı kampanyaların etkileriyle sigarayı bıraktıklarını belirtmişler.
Sigara içen bireyi değerlendirmede kullanışlı bir strateji de bireyin sigara içme nedenlerini ve sigara içmesini tetikleyen etkenleri ayrıntılı olarak irdelemektir. Bireyler birkaç günlüğüne sigara içimlerini izlemeleri için basitçe eğitilirler. Bu izlem sigara içim zamanını, duygu durumlarında ve duygulanımlarında kapladığı yeri ve bireylerin sigara içimleri hakkındaki düşüncelerini gösterir. Bireyin kendi kendini izlemesi, hekim tarafından tetikleyicilerin gücü ve sıklığının anlaşılmasını sağlar. Sigara içimine ve bu davranışın sürdürülmesine biyolojik, psikolojik, davranışsal ve çevresel faktörler katkıda bulunur. Bu yüzden her bir sigara içicisi biyopsikososyal yönden değerlendirilir. Hastanın sigarayı bırakma davranışı ile ilgili hangi değişim evresinde olduğunu saptamak, nikotin bağımlılığının ciddiyetini değerlendirmek, sigara içme nedenlerini ve sigara içmeyi tetikleyici faktörleri belirlemek ve tedaviyi etkileyebilecek muhtemel psikiyatrik komorbiditeyi tanımlamak bu değerlendirme sürecinin ilkesel amaçlarıdır. Sigara içicilerin %70’i bırakmak istemekte, her yıl içenlerin %5-10’u bırakmayı başarmaktadır, yaşam boyu sigara içenlerin yarısı sigarayı bırakmaktadır.

Yorum Yaz