Nikotin Bağımlılığı ve Yoksunluğu
Ara 5, 2009 Genel sağlık
Dünya Sağlık örgütünün tarifine bakılarak söylenebilir ki her gün, bir kez de olsa bir tütün mamulu kullananlar düzenli içicidir. Tütün ve ürünlerinden birini kullanan ancak bunu günlük olarak yapmayanlar ise düzensiz içicidir.
Sigara kullanımının neticesindeki fiziksel nikotin bağımlılığının her sigara içicisi için ayrıca tanımlanması değerlendirme akışının önemli bir bölümüdür. Nikotin, sigaradaki başlıca bağımlılık yaratan etken olup, birçok fizyolojik düzeni etkileyen uyarıcı ve organların fonksiyonlarını azaltan etkileri vardır. Nikotinin sigara içenlerde dikkat, bellek ve öğrenme yeteneğini artırdığı gösterilmiştir. Ayrıca araştırmalarda nikotinin, huzursuzluğu ve ağrıları giderici olduğu iddia edilmiştir. Bu etkilerin, stresli ve moral bozukluğu yaşanan anlarda işe yaradığı öne sürülmüştür. Bu yüzden bu etkilerin her biri, nikotinin gücüne katkıda bulunarak
sigara içme davranışını desteklemektedir.
Nikotin bağımlılığının ölçümü testlerle yapılabilmekte ve nikotin etkisinde kalmanın objektif bir kanıtı elde edilmektedir. Kotinin, nikotinin bir vücuttaki artığıdır. Yarı ömrü 16 saat olup her hangi bir vücut sıvısından ölçülebilir. Kan kotinin seviyesini ölçmenin bir diğer yöntemi, çok daha ekonomik ve basit olan solukta karbon monoksit niceliğinin ölçümüdür.
Bir maddeye bağımlı olunduğunu belirleyen ve uluslararası kabul gören bazı ölçütler bulunmaktadır. Bu ölçütlerin 1 yıllık zaman diliminde üç ya da daha fazlasının, sağlıkta bozukluk ve psikolojik olarak sorunlara yol açması beklenir. Bu ölçütler şöyle özetlenebilir;
Etki sağlaması beklenerek artan madde kullanımı, maddeye devam edildiğinde aynı miktarın etkisinde düşüş görülmesi / miktarın arttırılması, maddeye karşı istek gelişmesi ve yoksunluk hissedilmesi, yoksunluktan kurtulmak için maddenin aynını ya da bir benzerini kullanma, bırakmak için sonuçsuz çabaya girme, maddeyi sağlama, kullanma ve bunlar için zaman harcama, maddeyi alamayacağı durumlardan kaçınmak için sosyallikten uzaklaşma, zararı görüldüğü halde kullanıma devam etme.
Nikotin yoksunluğu; Sigara kullanımını terketme sonucu oluşan belirtiler genel olarak herkeste benzerlik gösterir. Bunlar; huzursuzluk, dikkat toplamada sıkıntı, küçük uyaranlara büyük tepkiler verme, sabırsızlık, uykusuzluk, aşırı açlık hissetme ve yeme, buna paralel kilo alışıdır. Belirtilerin oluşmasında sosyal, fizyolojik etkenlerin önemi olmadığı tespit edilmiştir. Belirtiler nikotin sakızı, bantı ya da dumansız ürünlere geçişte de görülebilir. İlk hafta en yüksek düzeyde seyreden belirtiler 1 ay civarı sonlanır. Bazı kişilerde bu durum 6 aya kadar uzayabilir.
Nikotiin yokluğu tanısı için bazı ölçütler bulunmaktadır. Bunlar, Bir kaç hafta hergün nikotin alınması, depresiflik, uykusuzluk, sinirlenme, huzursuzluk, konsantrasyon eksikliği, kalp atış hızının düşmesi, kilo alma ve iştahın açılması.
İlgili Yazılar:
- İlaç Bağımlılığı ve Tedavisi
- Sigara Bırakma Üzerinde Etkili Faktörler:
- Sigaranın Zararları Nelerdir?
Tags: bağımlılık, kotinin, nikotin, nikotin bağımlılığı, nikotin yoksunluğu, sigara bırakma
Yorum Yaz