EN SIK GÖRÜLEN KANSER TÜRLERİ, İLGİLİ TARAMA ve TANI YÖNTEMLERİ

medical_imagingTıpta görülen muazzam gelişmelere karşın, kanser önemini hala yitirmemiştir. Kanser mücadelesinde erken teşhis önemini korumaktadır. Herhangi bir belirti olmadan kanser varlığının araştırılmasına tarama denilir. Erken teşhis imkanı sağladıklarından, tarama yöntemleri kansere karşı en önemli mücadelede silahıdır.

Kadınlarda en sık görülen kanser türleri meme, akciğer, kolorektal, jinekolojik
kanserler ve deri kanserleri; erkeklerde ise prostat, akciğer, kolorektal, mesane ve deri kanserleridir.

Sık görülen bu kanser türleri için kullanılan kanser tarama yöntemleri şunlardır:

Meme;
Kendi Kendine Meme Muayenesi: Kadının memelerini muayene etmesidir. 20 yaşından sonra ayda bir kere yapılması gerekir.
Klinik Meme Muayenesi: Doktor tarafından memelerin ve koltuk altlarının muayenesidir. 20-40 yaş arasında üç yılda bir, 40 yaşından sonra ise yılda bir kere yapılmalıdır.
Mamogram: Memelerin X ışını ile izlenmesidir. 40 yaşından sonra yılda bir kere yapılır.
Ultrason: Diğer tarama yönteminde saptanan anormallikler varsa detay elde edebilmek için ultrason kullanılır. Yüksek enerjili ses dalgaları ile görüntü alınır.
Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRG): Tümörleri bulma konusunda mamografiye göre daha başarılıdır. Mıknatıs, radyo dalgaları ve bilgisayar kullanılarak görüntü elde edilir.
Doku İncelemesi : Diğer tarama yönteminde saptanan anormallikler varsa ya da şüphe oluşmuşsa uygulanır. İncelenmek üzere meme dokusundan hücreler alınır.

Prostat Kanseri;
Parmakla Rektal Muayene: Doktor parmağıyla rektumun alt tarafından prostatı muayene eder. 50 yaşından sonra yılda bir kere, eğer risk faktörleri varsa 40 yaşından itibaren yılda bir kere yapılmalıdır.
Prostat Spesifik Antijen (PSA) Testi: Testle kandaki prostat spesifik antijen miktarı ölçülür.50 yaşından sonra yılda bir kere uygulanmalıdır. Eğer risk faktörleri varsa 40 yaşından itibaren yılda bir kere uygulanmalıdır. Serbest PSA’nın total PSA’ya oranı kanser ihtimali yönünden bilgi verebilmektedir.

Akciğer Kanseri:
Göğüs Grafisi: Röntgen ile göğüs kafesindeki organların ve kemiklerin izlenmesidir.
Balgam Sitolojisi: Balgam örneğinin mikroskop altında incelenmesiyle kanser varlığının aranmasıdır.
Spiral Bilgisayarlı Tomografi Görüntülemesi: X ışını makinesine bağlanmış bir kompüter aracılığı ile görüntü alınmasıdır.
Kolorektal Kanser:
Gaitada Gizli Kan Testi: Sadece mikroskop altında gözlenebilecek kan dışkıda aranır. 50 yaşından sonra yılda bir kere yapılmalıdır.
Sigmoidoskopi: Rektumdan ilerletilen lens ve ışıkla rektum ve kolon izlenir. Doku örneği de alınabilir ve incelenebilir. 50 yaşından sonra beş yılda bir kere yapılmalıdır.
Kolonoskopi: 50 yaşından sonra on yılda bir kere uygulanmalıdır. Pozitif çıkan bağırsaklarla ve rektumla ilgili her testten sonra kolonoskopi yapılmalıdır.
Virtual Kolonoskopi: Bilgisayarlı tomografi ile kolonun görüntülenmesidir.
Dışkıda DNA Testi: Dışkıdaki DNA incelenir. Buradaki genetik değişiklikler kolorektal kanserin işareti olabilir.

Jinekolojik Kanser:
Pap Test: Rahim ağzından ve vajinadan toplanan hücrelerin mikroskop ile incelmesidir. Cinsel ilişki yaşayan her kadın Pap test yaptırmaya başlamalıdır.Yılda bir kere yapılır. 30 yaşından sonra peşpeşe üç normal Pap testi olanlar üç yılda bir yaptırmaya başlayabilir. Herhangi bir risk faktörü olanlar yılda bir yaptırmaya devam etmelidir. 70 yaşından sonra ardışık üç veya daha fazla normal Pap test olanlar ve son on yıl içnde anormal Pap test sonucu olmayanlar taramayı bırakabilirler. Risk faktörü bulunanlar taramalara devam etmelidir.
Transvajinal Ultrason: Yüksek enerjili ses dalgaları kullanılarak görüntü elde edilir.

Mesane Kanseri:
Tam İdrar Testi: İdrar mikroskop ile incelenerek kırmızı kan hücrelerinin olup olmadığına bakılır.
İdrar Sitolojisi: Mikroskop altında idrarın incelenmesidir. Anormal hücreler araştırılır.

Deri Kanseri:
Deri Muayenesi: Doktor veya kişinin kendisi tarafından çıplak gözle yapılan muayenedir. Şüpheli bir alan varsa biopsi alınır ve mikroskop altında kanser hücreleri araştırılır.
Risk faktörleri bulunan kişilerin doktorlarına danışarak tarama yöntemlerine belirtilen yaşlardan daha erken başlamaları gerekebilmektedir.
Bu yazı saglikal.com için hazırlanmıştır

Yorum Yaz