Anne sütünün faydaları

anne sütüAnne sütü içinde bir çok bileşen bulunduran biyolojik aktif bir sıvıdır. Anne sütünde %95 su, % 5 besin maddeleri bulunur. Sütün bileşimi ;verildiği döneme,emzirmenin başında yada sonuna doğru alınmış olmasına,gün içinde alınmış olduğu zamana,annenin beslenme durumuna ve bebeğin zamanında doğan,prematüre ve doğum ağırlığının eksik olma durumuna göre değişim gösterir.

Duygusal ve Psikolojik Faydaları: Emzirmek bebek ile anne arasında yakınlık sağlar, bebek kendini güvende hisseder. Ayrıca bebeğin doğal emme arzusu da karşılanmış olur. Bebeğin anne sütü ile beslenmesi, sağlığı açısından ne kadar önemliyse, duygusal gelişimi için de o kadar önemlidir. Ünlü uzman Bowlby’nin dediği gibi

yaşamın ilk yıllarında çocuğun beden gelişimi için vitamin ve protein ne kadar gerekli ise, bedensel, zihinsel ve duygusal gelişimi için anne sevgisi de o kadar gereklidir


Bu konuda Türk-İslam düşünürü İbni Sina bundan yüzyıllar önce şu görüşleri ileri sürmüştür.

Çocuğun emzirilmesi ve beslenmesine gelince, mümkün olduğu kadar ana sütüyle beslenmelidir. Çünkü, ana sütü, çocuğun ana rahmindeyken aldığı gıdaya çok benzer olanıdır. Ve deneyle sabit olmuştur ki, ana sütü, çocuğun sancılarının giderilmesinde son derece faydalıdır. Çocuğun günde iki veya üç defa emzirilmesi gerekir. İlk defasında çok emzirmekte doğru değildir.Çocuğun bir defada çok sütle emzirilmesi gerekmez. Belki en doğrusu, azar azar emzirmektir. Çünkü, çocuğun midesini şişirecek şekilde bir defada emzirilmesi, belki de onun midesinde gaz yapabilir

diye eserlerinde belirtmiştir.Tabii olarak iki yıl süreyle çocuğun emzirilmesi de gereklidir.

Emzirmek sadece bebeğin karnını doyurmak değil, aynı zamanda anneyle minik bebeğin arasında kurulacak sıcak bir bağ ve sadece ikisiyle sıcak yaşanan dakikalardır. Anne bebeğini emzirirken kendisiyle ilgilenip ona odaklanmalıdır. Bunun için anne evindeyken kalabalıktan ve sesten uzak iyi havalandırılmış, rahat ve huzurlu bir ortamda bebeğini emzirmelidir. Anne dilerse alçak seste bir müzik de açabilir. Anne emzirirken bebeği ile iki şekilde bağ kurar.

Göz Teması: Anne emzirme süresince bebeğiyle göz temasını koparmamalıdır. Sadece onunla ilgilendiğini belli etmeli, yumuşak bir ses tonuyla sohbet etmelidir.

Ten Teması: Ten teması gerçekten çok önemlidir. İlk defa gördüğümüz şeyleri keşfetmek için gözümüzle yeterince ölçüp tarttıktan sonra daha iyi tanımak için ilk yapacağımız şey dokunmak olacaktır. Bebek annenin ne kadar canından bir parça olsa bile henüz birbirlerini yeni tanımaya başlıyorlardır. Duygusal olarak dokunmak aynı şekilde önemlidir. Yaşamın ilk altı ayında bebek için en ideal besin anne sütüdür. Bileşimi anneden anneye, bebeğin ayına, hatta günün saatine göre değişir. Bu “Bebeğe Özel Besin” başka hiçbir ek besine gereksinim olmadan ideal beslenmeyi sağlayacak niteliktedir. Erken doğum yapmış bir annenin sütü ile zamanında doğum yapmış bir annenin sütü arasında bileşim olarak farklılık göstermektedir.Bebek her istediğinde annesine ulaşma imkanı bulur.

Bağışıklık Sistemine Etkisi: Anne sütünün enfeksiyonlardan koruyuculuğu iki temel mekanizma ile sağlanır. Birincisi Steril ve aracısız olması nedeniyle enfeksiyon etkenlerinin alımının engellenmesi, ikincisi çok sayıda antimikrobiyal faktör içermesidir. Bu faktörlerin anne sütündeki konsantrasyonları bir yıl boyunca sabittir ve annenin beslenmesinden veya sosyoekonomik durumundan etkilenmez Emzirme sayesinde bebek, yiyecekleri ve hazır mamaları bozan mikroorganizmalardan korunur. Kolostrum’un antikor oranının doğumdan sonraki ilk 12 saatte en yüksek düzeyde olduğuna inanılır. Bu nedenle emzirmeye hemen başlanması düşünülür. Enfeksiyondan koruyucu özellikleri ile anne sütü ile beslenen bebeklerde solunum yolu enfeksiyonları, otitis media, neonatal nekrotizan enterokolit, bakteriyemi, menenjit, botulismus ve idrar yolu enfeksiyonları azalır. Bir yıl süreyle anne sütü alan bebeklerde ishal sıklığının diğer çocuklara göre yarı yarıya azaldığı bildirilmektedir.

  • Anne sütü, bakteri ve virüse karşı antikor aktivitesine sahip Ig A-S içerir ve doğal bağışıklık sağlar. Ig A allerjenik olan besin maddelerinin emilimini önler.
  • Lizozim inek sütünden üç bin misli fazladır.
  • Anne sütündeki laktoferrin bakterilerin üremesini engeller.

Sağlıklı Ağız Gelişimi: Memeden ve biberondan emmek çok farklıdır. Emzirilen bebek süt almak için biberonla beslenen bebeklerden 60 kat daha fazla enerji harcamak zorundadır. Emzirilen bebeklerin ağız kasları aşırı derecede çalışır, bu da iyi gelişmiş çene ve düzgün sağlıklı dişler demektir. Ayrıca anne sütüyle beslenen bebeklerde diş çürüğüne daha az rastlanır. Emme çocuğu konuşmaya hazırlayan bir faaliyettir. Çünkü bebek emerken sadece dudaklarını kullanmaz. Dilin ucu da öne ve yukarıya doğru hareket eder. Birçok sesin çıkarılmasına temel oluşturacak olan bu eşgüdümü çocuğun öğrenmesi gerekmektedir. Ancak yanlış beslenme şekli nedeniyle, bazı bebekler bunu öğrenme şansına sahip olamazlar. Aynı şekilde biberon deliğinin gereğinden küçük olması ise peltek konuşmanın en önemli nedenlerinden biri olarak sayılabilir.

Anne Sütünün Büyümeye Etkisi: Anne sütünün besleyici ve enfeksiyonlardan koruyucu özelliklerinin yanı sıra biyolojik işlevleri düzenleyici etkisi de vardır. Başta gastrointestinal ve solunum sistemi olmak üzere anne sütü ani bebek ölümü riskini azaltır , görsel ve psikomotor gelişimi iyileştirir. Anne ve bebek arasındaki duygusal bağı güçlendirerek bebekte güven duygusu gelişimini sağlar. Psikolojik olarak da sağlıklı bireyler gelişimine yardımcı olur .Çok sayıda organ sistemin büyüme ve gelişmesini düzenler. Büyüme faktörlerinin konsantrasyonu kolosturum da yüksektir. İlk bir hafta içinde büyüme faktörlerinin anne sütündeki düzeylerinde düşme olur ve bir haftanın sonunda plato değere ulaşır.Anne sütünde en yüksek miktarda (30-111mg/L) bulunan büyüme faktörü epidermal büyüme faktörü’dür . Ayrıca anne sütü ile emzirilen bebeklerde zekayı desteklediği hipotezi doğrulanmıştır. Büyüme faktörleri bebeğin gastrointestinal sisteminde parçalanmazlar. Örneğin ağız yolu ile alınan EGF, doğrudan gastrointestinal sistemde etkili olduğu gibi, buradan emilerek diğer dokular (karaciğer gibi) üzerinde de etkisini gösterir.

Anne Sütünün Bilişsel Fonksiyonlara Etkisi: Anne sütü ile beslenme beyin ve retina gelişiminin optimal olmasına katkıda bulunur. Yapay beslenen çocukların okul başarısının daha düşük olduğunu gösteren çalışmalar vardır. Bu farklılıkta anne sütünde bulunan bazı kompleks yağların etkili olabileceği düşünülmektedir

Yorum Yaz